Jéllyßohn
»тυякιѕн вєвιѕн«
Kademe 4
  
Karma: +5/-7
Offline
Mesaj Sayısı: 272
DéNiZ KıZı
|
Edebiyat
Deniz kızları popüler kültürün en ünlü yaratıklarındandır ve bu yüzden olsa gerek edebî eserlerde ve filmlerde pek çok kez konu olmuşlardır. Pek çok dile tercüme edilen Hans Christian Andersen'in "Küçük Deniz Kızı" adlı öyküsü de bu tezi destekler. Andersen'in bu öyküsü, Kopenhag limanındaki bronz deniz kızı heykeliyle ölümsüzleştirilmiştir. Küçük Deniz Kızı, basıldığından beri, tartışmaları beraberinde getirse de batı dünyasında "deniz kızı"nı tanımlayan en önemli simge hâline gelmiştir. Hikâye, televizyon programları, filmler ve diğer sihirli öyküler içerisinde defalarca anlatılmıştır. Küçük Deniz Kızı, çeşitli filmlere de konu olmuştur. Bunlardan en ünlüsü 1989 Disney yapımı hikâyeyle aynı adı taşıyan filmdir.
L. Frank Baum (Oz Büyücüsü'nün yaratıcısı), deniz altındaki yaşam hakkında The Sea Fairies (Perilerin Denizi) adlı bir kitap yazmıştır. Sonradan, The Scarecrow of Oz (Oz'un Korkuluğu) adlı yapıtında da, aynı karakterler deniz kızları tarafından kurtarılmışlardır.
T.S. Eliot, "The Love Song of J. Alfred Prufrock"ta Prufock'ın kötü durumuna dikkat çekmek için bir deniz kızı mecazlaması yapar: “ Deniz kızlarının birbirlerine şarkı söylediklerini duydum.
Ama bana şarkı söyleyeceklerini hiç sanmıyorum. ”
Deniz kızları, Peter Pan, roman, çizgi roman ve filmlerinde (Hook) ve Harry Potter serilerinde (Özellikle de Harry Potter ve Ateş Kadehi'nde) ortaya çıkarlar.
Pek çok deniz kızı/insanı yapımı hayalî şeylerin anlatıldığı her türden eserde ortaya çaıkmıştır. Poul Anderson'nin The Merman's Children'ı (Deniz Erkeğinin Çocukları) da bunlardan biridir.
L. Sprague de Camp'ın The Goblin Tower kitabındaki hikâyelerden birinde de, insan krallarından biri, bir deniz kızında aşık olur. Hikâye, çiftin bedensel olarak çok zor ve enredeyse ölümle birlikteliklerinin neşeli ayrıntılarını anlatır (Kral, su altında cinsel ilişkiye girmeye çalışırken az daha boğularak ölecektir, bunun üzerine kralına adamları da intikam için deniz kızını öldürmek isterler). Hikâyenin sonunda, hâlâ deniz kızını platonik olarak seviyor olsa da, kral bir insanla evlenir.
Çizgi roman dizisi, Tales to Astonish'in, #4 (Temmuz 1959) basımında, 4 sayfalık bir hikâye (I Love a Mermaid! - Bir Deniz Kızına Aşığım!) yer alır. Hikâyede, Alethea adında bir deniz kızına aşık olan bir denizci anlatılır. Hikâyesin sonunda, zaten denizcinin de bir deniz erkeği olduğu anlaşılır ve su altı krallığında Alethea ile birlikte yaşarlar.
Süper kahraman Superman ise kendini, Lori Lemaris adlı bir deniz kızıyla romantik bir ilişki içinde bulmuştur. "Lori Lemaris" adı, muhtemelen Ren Nehri'ndeki Lorelei kayalıklarından ve Latincede okyanus anlamına gelen mare sözcüğünden doğmuştur. Başka bir not da, Superman'in diğer sevgilileri gibi onun da ad ve soyadının baş harflerinin L olmasıdır (Lois Lane ve Lana Lang gibi).
Harry Potter serisinin dördüncü filmi Harry Potter ve Ateş Kadehi'nde ise, Harry, Hogwarts arazisindeki gölün altında yaşayan bir deniz halkıyla karşılaşır. Bu gölün suyu tuzlu gibi gözükse de, dev bir mürekkep balığının orada yaşamaya başlamasından beri öyle oladığı anlaşılır. Romanda, deniz halkı da kadın ve erkek olmak üzere iki cinsiyettedir. Saçları ve derileri yeşil, dişleri ise sarı ve yosunlu olarak betimlenmiştir. Deniz halkı, Harry'nin katıldığı büyücü turnuvasının ikinci görevi olan "Büyücünün yaşamındaki en önemli kişi"yi ellerinde tutmaktadır. Romanda, Harry'nin en önemli "şey"i, en iyi arkadaşı Ron Weasley'dir. Harry diğer rehineleri kurtarmaya gelen olmadığını görünce, onları da kurtarmaya yeltenmiş, ama deniz halkı ona saldırmıştır. Yine de rehinelerden birini daha kurtarabilen Harry, görevi zamanında tamamlayamamıştır. Harry'ye saldırırken oldukça vahşi gözüken deniz halkı aslında oldukça uyumlu ve adaletlidir. Harry'nin göllerinde sergilediği büyük cesareti Prof. Dumbledore'a anlatmış, ve onun yüksek puan almasını sağlamışlardır. Harry Potter dizisinde anlatılan diğer büyülü yaratıklar gibi, deniz insanları da büyü yapmayı bilmezler ve yapamazlar.
Aquamarine, Alice Hoffman'ın bir romanıdır. Romanda, 13 yaşındaki iki kızın, arsız ve ergen bir deniz kızı keşfetmelerini anlatır. Roman, basıldığı dönemde genç kızlar tarafından ilgiyle okunmuştur. Romandan esinlenerek aynı adda bir film de 2006 yılında gösterime girmiştir. Filmdeki oyunculardan bazıları Sara Paxton, Emma Roberts ve JoJo'dur.
"The Tail of Emily Windsnap" adlı kitapta, yüzme dersleri sırasında kuyruğu olduğunu keşfeden Emily anlatılır. Babasını aramak için su altı krallığına gider ve buranın kralı Neptune'ü insanlarla deniz halkının birlikte yaşayabileceğine ikna eder.
Birçok mitolojik yaratık gibi, deniz kızları da Dungeons & Dragons oyununda ortaya çıkar.
J.K. Rowling, "Fantastic Beasts and Where to Find Them" (Fantastik Yaratıklar ve Bulundukları Yerler) adlı özel bir kitap yazmıştır. Siren, Selkies ve Merrow'lar olmak üzere üç çeşit oldukları belirtilen deniz kızlarının dördüncü kitapta görülen insi Selkiestir.
Sinema
* Miranda (1948), Glynis Johns), başka bir popüler deniz kızı filmidir. Devam filmi olarak Mad About Men (1954) çekilmiştir..
* Mr. Peabody and the Mermaid (1948 Ann Blyth), deniz kızları hakkında başka bir filmdir.
* The Mermaids of Tiburon - Oyuncuları arasında Diane Webber, George Rowe, ve Timothy Carey'nin de olduğu 1962 yapımı filmdir.
* Beach Blanket Bingo - 1965 yapımı plaj filminde Bonehead (Jody McCrea), Marta Kristen tarafından canlnadırılan bir deniz kızına aşık olur.
* Head (1968) - İki deniz kızının hikâyelerinin anlatıldığı filmdir.
* Splash adlı filmde ise (1984), Hannah, bir insan erkeğine (Tom Hanks) aşık olan bir deniz kızını canlandırmıştır. Vücudu kuruyken bacaklara sahiptir, ama vücudunun bir noktasına su temas ettiğinde kuyruğu ortaya çıkmaktadır. Bu özelliği diğer insanlarca da fark edilir ve Madison, bir laboratuarda incelemeye alınır. Devam filmi ise Splash, Too'dur.[12]
* Local Hero (1984), - Marina'nın (Jenny Seagrove), sevgilisinin deniz kızı olduğundan şüphelenmeye başlamasını anlatan filmdir.
* Küçük Deniz Kızı Walt Disney Stüdyoları tarafından çekilen, ve Hans Christian Andersen'in aynı adlı romanından uyarlanan filmdir. İnsan bacaklarına sahip olmayı dileyen, Ariel adlı deniz kızı anlatılır. Devam filmi, The Little Mermaid 2: Return to the Sea'dir.
* "The Thirteenth Year" (1999) deniz erkeğine dönüşmeye başlayan bir çocuk hakkındadır.
* The Lion, the Witch and the Wardrobe'da hikâyenin sonunda deniz kızları küçük bir bölümde görülürler.
* Yetişkin film serisi Talk Dirty To Me'nin üçüncü ve dördüncü filmlerinde, kendine bir erkek arkadaş arayan ve tıpkı Splash'taki gibi kuru olduğunda bacakları olan bir deniz kızı konu alınmıştır.
Müzik
Deniz kızları, yüzyıllardır müzikle yoğun bir ilişkilendirme içindedirler. Orpheus gibi bazı örneklerde, şarkı söylediklerinde insanları büyülediklerine inanıldığı sergilenir.
Televizyon
* Anime serisi Mahou no Mako-chan, Küçük Deniz Kızı'nın 1970 yapımı daha modern bir tekrarıdır.
* Cutie Honey'nin 12. bölümünde Seiji, kırmızı inciyle ilgili bir hikâye anlatır. 19. yüzyılda balıkçılar bir deniz kızı bulup yakalamışlardır. Özgürlüğünü dileyen deniz kızı ağlamaya başlar ve gözlerinden kırmızı inciler akar. Daha çok inci isteyen balıkçılar, deniz kızını ağlatmak için canını yakmaya başlarlar. Ama sonunda deniz kızı işkenceye dayanamayıp ölür. Bu deniz kızının adı Chiruru'dur ve kardeşi Marara intikam için yemin eder. Marara bir androide, Deniz Panteri'ne dönüşür. Honey, Deniz Panteri'yle yüzleşir ama onu öldürmek fikrinden hiç hoşlanmaz.
* Fantasy Island adlı televizyon şovunda Naya adlı bir deniz kızı karakter vardır. Naya, Michelle Phillips tarafından canlandırılmıştır.
* Futurama'nın The Deep South adlı bölümünde, tayfalardan biri deniz kızlarıyla karşılaşır (insanlardan değişim geçirerek oluşmuşlardır). Üstelik bu deniz kızları, 3000 yılında, deniz altında, kayıp şehir Atlantis'te yaşamaktadırlar.
* Bewitched'in 1971 tarihli "Samantha and the Loch Ness Monster" adlı bölümünde, Samantha'nın kuzeni Serena, onu geçici olarak deniz kızına dönüştürecek bir büyü yapar.
* Faerie Tale Theatre'ın 1987 tarihli bir bölümünde, klasik öykü Küçük Deniz Kızı'nın bir uyarlaması yapılmıştır. Oyunculardan biri ise Mork and Mindy'nin Pam Dawber'ı dır ve Pearl rolündedir.
* 1991 yılında, manga sanatçısı Rumiko Takahashi, Ranma ½'nin yaratıcısı, Mermaid Saga adını verdiği bir korku manga serisi yaratmıştır. Hikâye, yaygın Japon inançlarından olan deniz kızı eti yiyenlerin ölümsüzlüğe ulaşacağını konu alır.
* Anime Mermaid Melody Pichi Pichi Pitch ve devamı, Mermaid Melody Pichi Pichi Pitch Pure, hem kara hem de deniz canlılarını kurtarmaya çalışan deniz kızı prensesine ve onun maceralarına odaklanır.
* Avusturalya'da yayınlanan dizi H2O: Just Add Water (2006), gizemli bir adada yer alan mağaraya girdikten sonra, vücutlarına su temas ettiğinde deniz kızına dönüşmeye başlayan üç ergen genç kızın maceralarını anlatır.
* Power Rangers: Mystic Force'ta (2006), Madison (Mavi Savaşçı) Deniz Kızı Titan'a dönüşür.
* Power Rangers: Lightspeed Rescue'da (2000), Chad (Mavi Savaşçı) Marina adlı bir deniz kızına aşık olur. Marina, su altında geçirdiği bir kaza sonucunda Chad'ın hayatını kurtarmıştır. Marina, "Ocean Blue" ve "Neptune's Daughter" olmak üzere iki bölümde görülür.
* 1985 yapımı Japon TV şovu Dengeki Sentai Changeman'da, Change Mermaid, bir deniz kızını sembolize eder.
* 1999 Disney Channel orijinal filmi The Thirteenth Year, on üç yaşına geldiğinde deniz kızı özellikleri göstermeye başlayan bir çocuğun hikâyesi anlatılır. Çocuk, sonradan deniz kızı olan gerçek annesini de bulur.
Çizimler
Dünyanın en ünlü deniz kızı tablolarından biri, John William Waterhouse tarafından 1895-1905 yılları arasında yapılan "Bir Deniz Kızı" isimli tablodur (Sayfanın en üstünde). Geç İngiliz dönemi tarzında eserlerden biri ise, 1970'lere kadar yok olmuş, sonradan bulunup Andrew Lloyd Weber'in koleksiyonunda muhafaza edilmiştir.
Heraldik
Heraldikte deniz kızları genellikle ellerinde birer tarak ve aynayla betimlenirler. Hanedan armalarında ise deniz kızları batıl inançlardan kaynaklanan korkulara karşı alınan bir çeşit önlem gibidirler.
Kalkan ve kılıç taşıyan bir deniz kızı, (Syrenka), Polonya'nın başkenti Varşova Arması'nda yer alır. Norfolk şehir merkezi de sembol olarak bir deniz kızı kullanır. Yine bu şehirde şehirle ilgili düzenlemeler, örenğin park alanları, deniz kızı betimlemeleriyle yapılmıştır.
Michaëlle Jean'in arması, Kanada'nın Genel Valisi, iki Simbi yaratığı ve Haiti'deki voodoo ayinleri sırasındaki deniz kızı benzeri ruhlar da konunun destekçilerindendir.
Reklamlar
Elinde değnek varken resmedilmiş bir denizkızı (Solda görülen), Chicken of the Sea adlı ton balığı markasının maskotudur.
Starbucks Coffee'nin logosu ise bir deniz kızı değil iki yılan kuyruğu olan efsanevî yaratık mixoparthenostur.
Deniz kızı sendromu: Sirenomelia
Sirenomelia, ya da deniz kızı sendromu, bebeğin bacakları yapışık ve cinsel organı da görülemeyecek şekilde dünyaya gelmesi şeklindeki düşük olasılıklı hastalığa verilen isimdir. Hastalığın görülme olasılığı, yapışık ikiz doğması olasılığı kadardır ve genellikle, doğumdan bir ya da iki gün sonra ölümle sonuçlanır. (Çünkü böbrek ve diğer boşaltım organları çalışamamaktadır). Bugün hayatta olan ve bir dizi operasyon geçirdikten sonra iki ayrı bacağa sahip olan iki kişi vardır. Bunlardan biri, Brezilya'da doğan ve yaşaması da adı gibi mucize olan Mílagros (İsp. Mucize) adlı bebektir.
|